مقاله اندیشه

دانلود مقاله اندیشه 
نوع فایل : Word
تعداد صفحات : 43
شرح محتوا

مقدمه
مقاله اى که با عنوان «اندیشه » در اینجا ترجمه شده یکى از مقاله هاى مهم و تاثیرگذار فرگه است. فرگه این مقاله را در 1918 یعنى حدود شش سال پیش از مرگش نوشت و منتشر کرد. منظور فرگه از اندیشه، (Der Gedanke) معناى یک جمله کامل است، بدون توجه به صدق و کذب آن جمله یا تصدیق و تکذیب آن. موضوع اصلى این مقاله برشمردن ویژگیهاى این معنا یا اندیشه است. به نظر فرگه اندیشه عینى است و بنابراین وجود آن وابسته ذهن یا آگاهى ذهنى افراد نیست. آنچه در این مقاله در طرد ایدئالیسم به تفصیل گفته شده بدین منظور است که اندیشه را از ایده یا وجود ذهنى که امرى شخصى و وابسته به ذهن فرد است جدا کند. دیگر اینکه اندیشه، به دلیل عینى بودن، وجودى مستقل از اذهان دارد و بنابراین اندیشه ابداع کردنى نیست، بلکه کشف کردنى است و به اصطلاح فرگه اندیشه را فراچنگ مى آوریم. از ویژگیهاى دیگر اندیشه این است که صدق و کذب آن ابدى است و با زمان تغییر نمى کند. و دیگر آنکه اندیشه در ذات خود انتقال پذیر است. به نظر پیترگیچ، ویتگنشتاین در بحث از زبان فردى و خصوصى، ( private language) و رد آن متاثر از همین نظر اخیر فرگه بوده است. از بحثهاى دیگر این مقاله رد نظریه مطابقت و طرد انتولوژى امور واقع، (facts) است. ویتگنشتاین در رساله فلسفى - منطقى خود معتقد به انتولوژى امور واقع بود و جهان را مجموعه اى از امور واقع مى دانست. هنگامى که ویتگنشتاین این نظر را با فرگه در میان مى گذارد فرگه سؤالى از او مى کند که به نظر ویتگنشتاین سؤالى بى مایه به نظر مى رسد. اما سالها بعد اهمیت سؤال فرگه را که در واقع طرد انتولوژى امور واقع بوده است، درمى یابد و از نظر خود برمى گردد.
از مباحث جالب توجه این مقاله مبحث ضمایر و مبهمات است. این مبحث که در نوشته هاى فرگه بدین تفصیل تازگى دارد بحثهاى فراوانى را برانگیخته است. به نظر فرگه جمله اى مانند «من اینجا ایستاده ام.» اندیشه کاملى را بیان نمى کند، مگر اینکه به جاى «من » و «اینجا» نام گوینده و مکان موردنظر نهاده شود. اما آیا همیشه مى توان بدون تغییردادن معنا یا اندیشه چنین تغییراتى در جمله داد؟ پاسخ بدین پرسش چندان ساده نیست. فرگه در این مقاله موردى را هم ذکر مى کند که دو گوینده نام خاصى را به کار برند اما دو معناى مختلف از آن اراده کنند. (ضیاء موحد)

همان طور که واژه «زیبا» در مباحث زیبایى شناسى و «خیر» در اخلاق راه هریک را نشان مى دهد، واژه هایى مثل «صادق » نیز در منطق نشانگر راه آن است. هدف همه علوم دستیابى به صدق است، ولى منطق به معناى کاملا متفاوتى با صدق سروکار دارد. تقریبا همان نسبتى را که فیزیک با جرم و گرما دارد منطق هم با صدق دارد. کشف صدق [قضایاى صادق] وظیفه همه علوم است ولى تعیین قوانین صدق کار منطق. واژه قانون به دو معنا به کار مى رود. وقتى از قانون اخلاقى یا قانون مدنى سخن مى گوییم، مراد احکام و دستوراتى است که باید از آنها تبعیت شود ولى آنچه در خارج اتفاق مى افتد لزوما همیشه مطابق آنها نیست. ولى قوانین طبیعت همان جنبه هاى کلى رویدادهاى طبیعى است و آنچه در طبیعت واقع مى شود همیشه مطابق با آنهاست. بحث من در باب قوانین صدق بیشتر ناظر به چنین برداشتى از آن است. در اینجا البته سخن از آنچه روى مى دهد نیست بلکه سخن از آن چیزى است که هست. قواعد تصدیق، اندیشیدن، داورى و استنتاج از قوانین صدق مشتق مى شوند و ما البته مى توانیم بدین معنا از قوانین اندیشه نیز سخن بگوییم. ولى در اینجا خطر درآمیختن چند امر مختلف با یکدیگر وجود دارد. مردم چه بسا عبارت «قانون اندیشه » را به قیاس با عبارت «قانون طبیعت » تفسیر کنند و از این رو جنبه هاى کلى اندیشیدن را نوعى رویداد ذهنى به شمار آورند. قانون اندیشه به این معنا یک قانون روانشناختى خواهد بود. در این صورت ممکن است تصور شود که منطق با فرآیند ذهنى اندیشیدن سروکار دارد و نیز با آن قوانین روانشناختى که این فرآیند مطابق آنها روى مى دهد. ولى این اشتباهى است در فهمیدن هدف منطق. زیرا در این برداشت، صدق در جاى مناسب خود قرار نگرفته است. اشتباهات و اوهام نیز مثل شناخت درست داراى عللى هستند. صادق دانستن آنچه خودش کاذب یا صادق است هم مطابق قوانین روانشناختى صورت مى گیرد. نتیجه گیرى براساس این قوانین و تبیین یک فرآیند ذهنى که به صادق دانستن چیزى مى انجامد، هرگز جاى اثبات صدق آن چیز را نمى گیرد. ..
وجه تمایز ایده ها از اشیاء جهان خارج چیست؟
پى نوشتها: